Centrum Badań Zbrodni Międzynarodowych

Centrum Badań Zbrodni Międzynarodowych jest jednostką badawczą Uniwersytetu Warszawskiego specjalizująca się w prowadzeniu badań naukowych dotyczących zbrodni prawa międzynarodowego:

• zbrodni wojennych,
• zbrodni przeciwko ludzkości,
• zbrodni ludobójstwa,
• zbrodni agresji.

Rosyjska agresja przeciwko Ukrainie oraz popełnione w związku z nią zbrodnie stanowią główny przedmiot badań Centrum. Pomysł powołania Centrum powstał wśród pracowników Katedry Kryminologii i Polityki Kryminalnej IPSIR UW. Głównym pomysłodawcą powstania Centrum był Prof. dr hab. Andrzej Rzepliński, który został Przewodniczącym Rady Programowej Centrum.

Centrum prowadzi działania w następujących obszarach:

• Prowadzenie badań interdyscyplinarnych z udziałem prawników, kryminologów, socjologów, psychologów i pedagogów dot. odpowiedzialności za popełnienie zbrodni międzynarodowych, kosztów społecznych wojny oraz pomocy ofiarom zbrodni międzynarodowych.
• Zajęcie aktywnej pozycji w toczącej się dyskusji naukowej dotyczącej zbrodni prawa międzynarodowego, w szczególności co do określenia definicji pojęcia „ludobójstwo”. Uważamy, że pojęcie to należy rozumieć, jako zbrodnię obejmującą również działania wojenne połączone ze zniszczeniem kultury narodu, zaprzeczanie istnienia jego odrębności, istnienia języka, prześladowanie osób świadomych swojej tożsamości narodowej.
• Wsparcie Katedry Kryminologii i Polityki Kryminalnej IPSIR UW w pracach dydaktycznych związanych z tematyką zbrodni międzynarodowych i zapewnienie stałej obecności w ofercie zajęć dydaktycznych o tej tematyce. W tym celu w 2023 r. został uruchomiony przedmiot ogólnouniwersytecki pt. Międzynarodowe prawo karne. Oferta dydaktyczna dot. zbrodni międzynarodowych będzie stopniowo poszerzana w miarę działalności Centrum.

Zadaniem Centrum jest stworzenie platformy współpracy ekspertów nie tylko z Uniwersytetu Warszawskiego, ale również z innych ośrodków badawczych, organizacji pozarządowych i organów wymiaru sprawiedliwości. W tym celu Centrum współpracuje m. in. z Kharkiv Human Rights Protection Group oraz Fundacją Sunflowers – organizacjami pozarządowymi, które dokumentują rosyjskie zbrodnie popełnione w Ukrainie.

Prof. dr hab. Andrzej Rzepliński

Przewodniczący Rady Programowej

Profesor Rzepliński ukończył studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego. W 1978 r. uzyskał tytuł doktora nauk prawnych, a w 1990 r. doktora habilitowanego w Instytucie Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk. Od 2000 r. jest profesorem zwyczajnym. W latach 2007-2016 był sędzią Trybunału Konstytucyjnego, a od 2010 do 2016 r. Prezesem TK. Prowadzi bardzo aktywną działalność publiczną i publicystyczną, udziela setek wywiadów, wykładów i wystąpień publicznych. Jest członkiem licznych towarzystw naukowych i komitetów redakcyjnych.

W latach 80. był związany z NSZZ „Solidarność”, uczestniczył w pracach Centrum Obywatelskich Inicjatyw Ustawodawczych Solidarności. Członek Komitetu Helsińskiego w Polsce, obejmował stanowisko sekretarza zarządu Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, a także członka rady programowej w tej fundacji. Działał jako ekspert ONZ, Rady Europy i OBWE.

Przez wiele lat związany z Katedrą Kryminologii i Polityki Kryminalnej IPSIR UW pełniąc funkcje profesora i kierownika tej katedry. Specjalizuje się w dziedzinie kryminologii, prawie karnym i prawach człowieka.

dr Andriy Kosyło

Kierownik Centrum

Doktor Kosyło ukończył studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Wołyńskiego w Łucku.

Jako stypendysta Polsko-Amerykańskiej Komisji Fulbrighta studiował na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie (Program Kirklanda), gdzie w 2007 r. obronił rozprawę doktorską (stypendium Europejskiego Kolegium Polskich i Ukraińskich Uniwersytetów). Od 2008 r. jest związany z Katedrą Kryminologii i Polityki Kryminalnej IPSIR Uniwersytetu Warszawskiego. Działał jako ekspert Komisji Europejskiej, fundacji Federalnego Ministerstwa Sprawiedliwości Niemiec IRZ oraz Ministerstwa Sprawiedliwości Francji JCI. Wykonuje zawód adwokata, specjalizuje się na obsłudze międzynarodowego obrotu prawnego. Jest wpisany na listę adwokatów w Ukrainie i w Polsce. Jest członkiem Ukrainian National Bar Association, Izby Adwokackiej w Warszawie oraz International Association of Penal Law (AIDP).

W swoich zainteresowaniach naukowych skupia się na problematyce funkcjonowania szeroko rozumianego wymiaru sprawiedliwości oraz zbrodni prawa międzynarodowego.  Jest autorem kilkudziesięciu publikacji naukowych. Prowadzi zajęcia dydaktyczne z zakresu praw człowieka, prawa karnego oraz międzynarodowego prawa karnego. 

dr Barbara Błońska

Zastępczyni Kierownika Centrum

Dr Barbara Błońska jest kryminolożką i prawniczką.

Barbara Błońska doktoryzowała się na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Pracuje na stanowisku adiunkta w Katedrze Kryminologii i Polityki Kryminalnej IPSIR Uniwersytetu Warszawskiego oraz w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich. Jest członkinią Stowarzyszenia im. Zbigniewa Hołdy (działającego w obszarze praw człowieka i praworządności). Zainteresowania naukowe Barbary Błońskiej koncentrują się na problematyce przestrzegania praw człowieka w ramach wymiaru sprawiedliwości. Kolejnym, odrębnym przedmiotem jej badań jest zjawisko wiktymizacji kobiet, w szczególności jako ofiar zbrodni międzynarodowych.

Uniwersytet Warszawski

Centrum Badań Zbrodni Międzynarodowych

ul. Podchorążych 20, 00-721 Warszawa

tel. (+48 22) 55 30 700

Email: cbzm@uw.edu.pl