Streszczenie 13:217-236

Tyszka, Stanisław (2012) Restytucja mienia i pamięć zbiorowa w Polsce i w Czechach po 1989 roku. „Normy, Dewiacje i Kontrola Społeczna” 13: 217-236.

 

Streszczenie:

Artykuł porównuje polityki pamięciw Polsce i wCzechach po roku 1989 w kontekście problemu restytucji mienia jako elementu wymiaru sprawiedliwości okresu transformacji. W debatach publicznych w obu państwach pojawiały się narracje historyczne konstruowane wokół pamięci różnych krzywd i służące uzasadnieniu bądź odrzuceniu roszczeń majątkowych. Roszczenia te były formułowane przez przedstawicieli grup byłych właścicieli wywłaszczonych w trakcie kilku fal rewolucjiwłasnościowych związanych z wojną, ludobójstwem, wypędzeniami i radykalnymi reformami społeczno-ekonomicznymi. W obu przypadkach narodowych można wyróżnić dominujące dyskursy pamięci, które nadały kształt debatom o restytucji.WCzechach potępienie zbrodni komunistycznych zakładało zasadę zadościuczynienia za historyczne bezprawie. Natomiast w Polsce restytucja mienia jako zasada została odrzucona na gruncie koncepcji powszechnego pokrzywdzenia i niemożliwości powszechnego zadościuczynienia. W obu państwach te odmienne narracje zostały legitymizowane przez prawo pozytywne.WCzechach nastąpiło to przez przyjęcie ustaw restytucyjnych na początku lat 90-tych ubiegłego wieku, a w Polsce poprzez milczenie ustawodawcy i daleko idącą kontynuację prawną z komunistycznym porządkiem prawnym.

 

Słowa kluczowe:

Czechy, pamięć zbiorowa, Polska, restytucja mienia