Streszczenie 23:71-95

Mica, Adriana (2014) “Paradoks działania społecznego” Webera Czego socjologia niezamierzonego może nauczyć się od analizy polityk publicznych?. „Profilaktyka Społeczna i Resocjalizacja” 23: 71-95.

 

Streszczenie:

W obrębie nauk społecznych osobliwością socjologii w śledzeniu niezamierzonego jest koncentracja na paradoksalnych efektach oraz ich analiza w relacji do celowego działania społecznego.Mimo że w analizach wciąż używane są przykłady z zakresu polityk publicznych, od strony teoretycznej stosowane słownictwo odnosi się do sprzecznych i ironicznych efektów działania społecznego lub celowego działania społecznego a nie interwencji społecznej. Pojawia się więc pytanie: Czego socjologia niezamierzonego może nauczyć się od analizy polityk publicznych? W celu udzielenia odpowiedzi na to pytanie rozpatruję ujęcia i krytyki weberowskiego „paradoksu działania społecznego” — tj. paradoksu racjonalnego ascetyzmu — w pracach autorów reprezentujących socjologię niezamierzonego oraz analizę polityk publicznych niezamierzonego. Wnioski z tego porównania ujęte zostają w dwie „lekcje” dla socjologów. W pierwszej lekcji podkreśla się potrzebę włączenia do analizy paradoksów okoliczności strukturalnych i ideologicznych. W drugiej lekcji wskazuje się, że paradoksy bywają zdradliwe, gdyż funkcjonują jako sekwencje narracyjne kierujące uwagę kosztem innych na spektakularne i ironiczne aspekty procesów społecznych.

 

Słowa kluczowe:

socjologia niezamierzonego, polityka publiczna niezamierzonego, Max Weber, paradoks racjonalnego ascetyzmu, Sam Sieber, Albert O. Hirschman