Streszczenie 21:141-164

Wypler, Wojciech (2013) Operacjonalizacja zachowania nieuczciwego w badaniach psychologicznych. „Profilaktyka Społeczna i Resocjalizacja” 21: 141-164.

 

Streszczenie:

W niniejszym artykule ustosunkowano się do popularnej w ostatnich latach definicji operacyjnej zachowania nieuczciwego, polegającej na postawieniu badanych w sytuacji pokusy, w której rozwiązując trudne (lub niemożliwe do wykonania) zadanie, mogą wykorzystać stworzoną przez eksperymentatora okazję do łatwego dokonania oszustwa, by zdobyć nagrodę, najczęściej o charakterze finansowym. Zwrócono uwagę na zalety tego rozwiązania, przede wszystkim możliwość sprawnego przebadania dużej grupy osób w stosunkowo krótkim czasie oraz względnie duże możliwości kontrolowania sytuacji eksperymentalnej. Spośród wad przedstawionej definicji operacyjnej najszerzej omówiono wątpliwości metodologiczne i etyczne związane z poddawaniem badanych frustracji, jak również ze wzmacnianiem przez eksperymentatora nieuczciwego zachowania badanych poprzez wypłacanie pieniędzy za oszustwa, których się dopuścili. Wreszcie zaproponowano własną definicję operacyjną zachowania nieuczciwego, która wydaje się być wolna od spostrzeżonych wad omówionego wcześniej rozwiązania.

 

Słowa kluczowe:

nieuczciwe zachowanie, oszukiwanie, eksperyment psychologiczny